19 września 2025r. spotkaliśmy się w MEN w celu omówienia naszego stanowiska w sprawie projektu rozporządzenia o orzekaniu i opiniowaniu.
Ze strony MEN w spotkaniu uczestniczyli: Izabela Ziętka – Podsekretarz stanu, Elżbieta Neroj – dyrektor Departamentu Edukacji Włączającej, Jan Kosiński – Gortych naczelnik DEW oraz ekspertki DEW.
Związek reprezentowali: Monika Kuc, Adam Łojek, Ewa Tatarczak.
23 września 2025r. uczestniczyliśmy w zorganizowanym przez Ośrodek Rozwoju Edukacji spotkaniu informacyjno-konsultacyjnym dotyczącym projektu rozporządzenia, w którym udział wzięli przedstawiciele MEN: Izabela Ziętka – Podsekretarz stanu, Elżbieta Neroj – dyrektor Departamentu Edukacji Włączającej, Jan Kosiński – Gortych naczelnik DEW, kierownictwo ORE, wizytatorzy kuratoriów oświaty, dyrektorzy poradni psychologiczno – pedagogicznych.
Związek reprezentowali: Małgorzata Zawadyl, Tomasz Wojtasik, Ewa Tatarczak.
Oba spotkania miały charakter merytoryczny, przebiegały w atmosferze otwartego dialogu.
Do projektu rozporządzenia wpłynęło 600 uwag. Prace nad projektem nadal trwają.
Co wiemy na pewno, na dzisiaj:
- Nauczanie indywidualne nie będzie wydawane na etap edukacyjny
- Nie zostanie zmieniony katalog niepełnosprawności dotyczący kształcenia specjalnego
- Do przedszkoli, szkół, ośrodków nie będą wysyłane prośby o opinię o uczniu tylko wnioski
- Nie trzeba będzie określać akustyki pomieszczeń i budynków w przypadku orzeczeń wydanych uczniom z dysfunkcjami słuchu
- Oświadczenie rodzica o braku podpisu drugiego rodzica będzie opatrzone klauzulą odpowiedzialności karnej
- W skład zespołu orzekającego logopedzi, podobnie jak lekarze, będą powoływani tylko wówczas, gdy ich udział w pracach zespołu będzie niezbędny
- Zaświadczenia lekarskie będą mogli wydawać także lekarze w trakcie specjalizacji ( szczegóły są wypracowywane w porozumieniu z Ministerstwem Zdrowia, współpraca dotyczy także wzorów zaświadczeń )
- Wskazywanie przez ZO sposobów oceny efektów działań podjętych przez placówkę być może zostanie zmodyfikowane ( IBE kończy raport na ten temat )
- Pod orzeczeniem podpisy będą składali wszyscy członkowie ZO
- Powstanie poradnik metodyczny dotyczący procesu orzeczniczego
- Termin wejścia w życie nowego rozporządzenia nie jest jeszcze przesądzony
W związku z tym, że orzeczenie jest decyzją administracyjną, zwracamy uwagę na konieczność stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w procesie orzeczniczym.
W naszej poradnianej pracy musimy brać pod uwagę zapisy 85 artykułów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym m.in. zasadę praworządności, informowania stron, czynnego udziału strony w postępowaniu, zasadę pisemności postępowania, uwzględniania wniosków dowodowych w sprawach, zasadę terminowości itd.
Dużo emocji wywołuje konieczność podpisywania orzeczenia przez wszystkich członków ZO. Proponowana zmiana wynika z wyroków sądów administracyjnych, w których m.in. czytamy:
„W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, że decyzje wydane przez organ kolegialny, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, winny zostać podpisane przez wszystkich członków tego organu. Podpisanie decyzji tylko przez przewodniczącego lub tylko przez niektórych członków organu, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej, jest traktowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 1991 r. sygn. akt SA/Kr 162/91 - ONSA nr 2 z 1991 r. poz. 42, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1992 r. sygn. akt III AZP 17/92 - OSNCP nr 3 z 1993 r. poz. 25). Należy zauważyć, że nie ma w ustawie Prawo oświatowe odrębnego przepisu regulującego zasady upoważniania lub podpisywania decyzji organu kolegialnego przez jedną osobę. Dopuszczalność podpisywania decyzji organu kolegialnego przez jedną osobę może mieć miejsce wtedy, gdy taką możliwość wyraźnie reguluje przepis ustawy. W niniejszej sprawie brak jest ustawowego przepisu szczególnego, który uprawniałby przewodniczącego zespołu do jednoosobowego podpisywania orzeczenia. (…) Wadliwości tej nie usuwa wydanie orzeczenia zgodnie ze wzorem, przewidzianym w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 7 września 2017 r. Wzór ten przewiduje podpisanie orzeczenia jedynie przez przewodniczącego zespołu. Załącznik do rozporządzenia nie może jednak modyfikować norm ustanowionych w przepisach rangi ustawowej. Wadliwości orzeczenia nie usuwa również fakt podpisania protokołu z posiedzenia zespołu przez wszystkich członków tego Zespołu, który zawiera jedynie minimum treści przedstawionych w orzeczeniu i jego uzasadnieniu”.
Prosimy także o zwrócenie szczególnej uwagi na wgląd do akt sprawy orzeczniczej wnioskodawców. Art. 73 K.p.a stanowi, że strona ma prawo przeglądać akta sprawy, sporządzać z nich notatki, a także uzyskać kopie lub odpisy.
PRZYPOMINAMY – AKTA SPRAWY ORZECZNICZEJ TO NIE TECZKA INDYWIDUALNA DZIECKA!
Dokumentacja psychologiczna, pedagogiczna, logopedyczna, terapeutyczna jest dokumentacją niejawną, podlega tajemnicy zawodowej, a kwestionariusze, protokoły badań są chronione prawem autorskim. Jawne są opinie, zaświadczanie, informacje sporządzone na podstawie badań, pracy terapeutycznej itd.